Ik beweeg en dat is oké

Bij chronische vermoeidheid of zoals bij mijn MS voelt bewegen en werken vaak tegenstrijdig. Je bent moe, dus je zou moeten rusten. En rust is soms nodig. Maar volledig stoppen met bewegen of werken kan het gevoel van uitputting juist versterken.

Vermoeidheid zit niet alleen in je spieren

Dat komt omdat vermoeidheid niet alleen in je spieren zit, maar ook in hoe je zenuwstelsel inspanning inschat.

Wanneer je lang vermoeid bent, raakt je lichaam gewend aan een soort spaarstand. Het brein wordt voorzichtig en stuurt sneller het signaal: dit is te veel. Dat signaal voelt echt, maar betekent niet altijd dat bewegen slecht of gevaarlijk is.

De kracht van licht en consistent bewegen

Door licht en aandachtig consistent dagelijks te bewegen — een korte wandeling, rustig fietsen, wat stretchen — gebeurt er iets belangrijks. Je lichaam krijgt een rustige, voorspelbare prikkel. Je ademhaling verdiept, je ritme wordt gelijkmatiger.

Het zenuwstelsel krijgt de boodschap: ik ben actief, maar ik ben veilig.

En dan verandert de ervaring van vermoeidheid. Ze wordt minder allesoverheersend. Je voelt waar je moe bent, maar ook dat je kunt aanpassen. Trager of sneller, langer of korter. Dat maakt het hanteerbaar. Over tijd ga je langzaam merken dat je steeds meer en meer kan.

Niet doorzetten, niet vermijden

Het doel is niet doorzetten of presteren. Het doel is in contact blijven met je lichaam, ook op dagen dat het minder gaat. Niet vermijden, niet forceren.

Bewegen op die manier geeft vertrouwen. Het voorkomt dat vermoeidheid je hele dag bepaalt, zodat je opnieuw regie krijgt over je energieniveau.

De meest helpende gedachte

Dus soms is de meest helpende gedachte niet:

“Ik moet rusten”

of

“Ik moet doorzetten”

maar gewoon:

Ik beweeg en dat is oké.

---

Referenties

• Chaudhuri, A., & Behan, P. O. (2004). Fatigue in neurological disorders. The Lancet, 363(9413), 978–988. → Toont aan dat chronische vermoeidheid een centraal neurologisch fenomeen is, niet alleen spiergerelateerd.

• Craig, A. D. (2002). Interoception: the sense of the physiological condition of the body. Nature Reviews Neuroscience, 3, 655–666. → Onderbouwt hoe het waarnemen en interpreteren van lichaamssignalen bepaalt hoe intens vermoeidheid wordt ervaren.

• Porges, S. W. (2011). The Polyvagal Theory. Norton. → Verklaart hoe het autonome zenuwstelsel veiligheid en dreiging inschat en waarom het lichaam in een beschermende spaarstand kan blijven hangen.

• Porges, S. W., & Dana, D. (2023). Our Polyvagal World: How Safety and Trauma Change Us. Norton. → Bouwt verder op de polyvagale theorie en legt uit hoe veiligheid en trauma ons zenuwstelsel en gedrag beïnvloeden.